Olav Reijers (VNG): ‘Goede lokale journalistiek versterkt lokale democratie’

De Nederlandse Nieuwsblad Pers (NNP) neemt dit jaar actief deel aan een brede coalitie die nadenkt over de versterking en kwaliteitsverbetering van de lokale journalistiek. Olav Reijers praat namens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) mee en stelt dat gemeenten gebaat zijn bij goede lokale journalistiek. Hoe de kwaliteitsimpuls gestalte moet krijgen, is volgens Reijers onderwerp van een boeiend debat. ‘Eén ding staat vast, de coalitiepartners moeten het samen doen.’

Onder regie van De ArgumentenFabriek in Amsterdam buigen vertegenwoordigers van onder meer de NNP, de NLPO (Nederlandse Lokale Publieke Omroepen), de RPO (Regionale Publieke Omroepen), de Stichting Democratie & Media en de VNG zich regelmatig over de toekomst van de lokale journalistiek. Aanleiding is dat het ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap meer middelen beschikbaar wil stellen om zowel de professionaliteit als de kwaliteit van de lokale journalistiek te verbeteren.

STELSELWIJZIGING

‘Als adviseur van de VNG praat en denk ik mee omdat onze organisatie opkomt voor de belangen van gemeenten en zich buigt over de informatievoorziening in ons land’, vertelt Reijers. ‘Vaststaat dat lokale media van grote waarde zijn voor het functioneren van onze lokale democratie, maar dat grote wijzigingen in het stelsel rond lokale publieke omroepen te verwachten zijn. Zo verdwijnt de wettelijke zorgplicht en daarmee verplichte financiering door gemeenten. Gemeenten krijgen op termijn te maken met een van de tachtig te vormen streekomroepen.’

De voorgenomen stelselwijziging baart zorgen in gemeenteland, zegt Reijers. ‘Onze grootste zorg is de journalistieke kwaliteit. De VNG vindt het belangrijk dat in elke gemeente goede lokale journalistiek wordt bedreven omdat dit de lokale democratie versterkt. Vraag is of de straks te vormen streekomroepen alle journalistieke ambities kunnen waarmaken en of ze straks elke kern en elke wijk bereiken. Dat baart gemeenten zorgen.’

IN IEDERE BRIEVENBUS

De VNG-adviseur signaleert dat private uitgevers van lokale nieuwsmedia vorig jaar in actie zijn gekomen toen het Rijk extra middelen beschikbaar stelde voor de lokale publieke omroepen.

Het was oud-Kamerlid Pim van Strien (VVD) die in de vorige kabinetsperiode de alarmklok luidde bij toenmalig staatssecretaris Gunay Uslu en haar wees op ‘onwenselijke concurrentie’ en de ‘ernstige bedreiging’ van het verdienmodel van lokale uitgevers. ‘Als je bij de lokale omroep hetzelfde nieuws kunt lezen, verliest de krant online en op papier een stuk van zijn waarde voor adverteerders’, zei Van Strien vorig jaar in NNP Nieuws.

Steek energie in het uitdiepen van lokale kwesties en bel meer betrokkenen dan alleen de gemeentelijke woordvoerder ‘De lokale publieke omroepen vormen slechts een deel van het lokale mediabestel’, reageert VNG-adviseur Reijers. ‘De huis-aan-huiskranten zijn in onze ogen net zo belangrijk. Het bereik van lokale omroep is soms beperkt en gericht op een oudere doelgroep terwijl de huis-aan-huiskrant in vrijwel alle brievenbussen belandt. Het is daarmee in de ogen van de VNG een hartstikke mooi medium, zeker als redacties bereid zijn om meer te doen dan alleen persberichten van de gemeente klakkeloos over te nemen. Steek energie in het uitdiepen van lokale kwesties en bel meer betrokkenen dan alleen de gemeentelijke woordvoerder.’

GEEN GEMAKKELIJKE OPGAVE

Om het medialandschap in zijn geheel onder de loep te nemen en op termijn te versterken, is een coalitie voor de lokale journalistiek gevormd waarin bestuurslid Johan van der Kolk namens de NNP vertegenwoordigd is. VNG-adviseur Reijers erkent dat de coalitie ‘geen gemakkelijke opgave’ heeft, maar dat alle betrokken partijen bereid zijn om onder leiding van De ArgumentenFabriek verder te kijken dan hun eigen branche.

Reijers: ‘Ons gezamenlijk doel is de versterking van de positie van lokale media, zodat zij hun journalistieke taak beter kunnen uitvoeren. Een belangrijke vraag waarover we ons buigen is hoe het verdienmodel van lokale nieuwsmedia ingericht kan worden om toekomstbestendig te kunnen zijn. In werksessies praten we daarover en eind dit jaar verwacht ik de eerste concrete voorstellen.’

Hij vervolgt: ‘Belangrijk is dat alle coalitiegenoten aan de coalitie bereid zijn om stappen te zetten. Die bereidheid bespeur ik bij de NNP, die enthousiast, betrokken en actief meedoet. Het is anno 2024 goed om verder te denken dan alleen het inkopen van meer advertentiepagina’s. Want wie garandeert dat die extra advertentie-inkomsten ten goede komen aan de kwaliteit van de journalistiek? Kortom, we trekken als coalitie samen op om met een open en breed vizier de lokale nieuwsmedia te versterken. Dat vergt een inspanning van ons allemaal.’

Olav Reijers woont in Assen en is naast adviseur van de VNG werkzaam als kunsthistoricus, archeoloog en schrijver. Naast enkele landelijke dagbladen leest hij het Dagblad van het Noorden (editie Drenthe), volgt hij RTV Drenthe op de voet en worden alle lokale nieuwtjes in de Asser Courant, een huis-aan-huisblad van Mediahuis Noord, gelezen.