‘NNP heeft ook 80 jaar na oprichting bestaansrecht’

Uit Elst, Emmen, Hilversum, Kollum, Leerdam, Lochem, Meppel en Tholen kwamen ze, de mannen van het eerste uur. Op 14 september 1945 reisden ze per trein en bus naar café-restaurant Kasteel van Antwerpen aan de Oudegracht in Utrecht waar ze aan de wieg stonden van de Nederlandsche Nieuwsblad Pers. Tachtig jaar laten bestaat de NNP nog steeds, maar houdt het bestuur zich met hele andere zaken bezig dan een schreeuwend tekort aan krantenpapier en een gebrek aan fietsbanden voor redacteuren en bezorgers.

In een van haar voorjaarsvergaderingen in Hoevelaken - al enkele decennia de vertrouwde thuisbasis van de vereniging van lokale nieuwsmedia - blikte het NNP-bestuur terug op tachtig jaar NNP. Waar 75 jaar Nederlandse Nieuwsblad Pers in 2020 uitbundig werd gevierd met een jubileumuitgave, heeft het feestje in 2025 een bescheiden karakter. Zeker, bestuursleden maken met uitgevers en directieleden van aangesloten leden een studiereis naar Boedapest. Maar verder worden weinig slingers opgehangen. ‘We zijn ons bewust van onze geschiedenis, maar richten ons nu op het hier en nu’, zeggen voorzitters Jolanda de Rijk en Niels Ackermans.

VERBINDING

Samen met René Bakelaar, Rick den Besten, Johan van der Kolk, Frank van der Sman en Emma Wakker vormen Jolanda en Niels het bestuur van de NNP, dat zich sinds jaar en dag gesteund weet door officiemanager Ans van Sligtenhorst, die het NNP-kantoor aan de Hogebrinkerweg in Hoevelaken runt. ‘Waar onze leden lokale kranten uitgeven die in de samenleving voor verbinding zorgen, verbinden wij uitgevers van lokale nieuwsmedia’, meent Frank.

Het bestuur richt zich op grote dossiers en zit aan tafel met belangrijke partijen, zoals het Ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap, het Commissariaat voor de Media en het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek (SVDJ). Daarnaast houdt het bestuur vast aan de vier pijlers waarop de vereniging rust: verbinden, inspireren, faciliteren en belangen behartigen.

WITTE VLEKKEN

‘Er waren wel eens tijden dat de toegevoegde waarde van de NNP amper werd erkend’, blikt Johan terug. ‘De coronapandemie was een keerpunt. Niet alleen stonden we mee aan de wieg van het Tijdelijk Steunfonds voor Lokale Informatievoorziening, ook op andere fronten draaien we mee aan de knoppen. Een goed voorbeeld is de Coalitie voor Lokale Journalistiek van Stichting Democratie & Media waar we aan tafel zitten. Belangrijk omdat er op steeds meer plekken in Nederland witte vlekken ontstaan. Daar verschijnen geen lokale kranten meer en schuift geen journalist meer aan tijdens raadsvergaderingen.’

Het bestuur van de NNP maakt zich zorgen over de lokale nieuwsvoorziening. Om die reden haakten dit jaar de eerste NNP-leden aan bij een coachingstraject van het SVDJ dat moet leiden tot een verbetering van de journalistieke kwaliteit. Ook doet de NNP mee aan een privaat-publieke proeftuin waarin de toekomstige samenwerking tussen de lokale huis-aan-huiskrant en de lokale omroep wordt onderzocht. SVDJ-directeur Peter Smet vertelt er meer over in deze editie van NNP Nieuws. ‘Om goede lokale nieuwsvoorziening te waarborgen, sluiten we niet uit dat sommige spelregels herzien moeten worden’, stelt Johan. Woorden van gelijke strekking gebruikt de SVDJ-directeur in deze uitgave.

EIGEN WEG

Hoe anders waren de problemen waartegen grondlegger Aelze Marten Banda en de zeven medeoprichters van de NNP opboksten. In het naoorlogse Nederland was het vooral Banda die stad en land afreisde om het belang van een eigen vereniging voor nieuwsbladen te onderstrepen. Liever had hij weer aansluiting gezocht bij de Nederlandsche Periodieke Pers (NPP), die gedurende de Tweede Wereldoorlog door de bezetter was opgeheven.

De eerste Prijs voor de Nieuwsbladjournalistiek werd in 1986 uitgereikt aan Ad Ermstrang (midden) van het Nieuwsblad voor het Land van Heusden en Altena. Rechts hoogleraar J.G. Stappers (juryvoorzitter), links uitgever P.A. van der Pol van Heusden Pers. Ermstrang won met een serie over een nooit gerealiseerd megalomaan bouwplan aan de rand van de Biesbosch. - Foto:

Na de bevrijding ving Banda echter bot bij uitgevers van dagbladen en tijdschriften en koos hij zijn eigen weg. Die leidde tot de start van de NNP. De oprichtingsvergadering vond plaats in het chique hotel Kasteel van Antwerpen in Utrecht. Dat markante pand biedt nu onderdak aan een filiaal van kledingmerk Superdry en appartementen.

BEGINNELING EN AMATEUR

Banda en de zijnen lanceerden de NNP met veel elan en slaagden erin honderden kleine uitgevers aan zich te binden. Vanuit het kantoor aan de Daendelsstraat in Den Haag werd de vereniging aangestuurd door Karel Waltheer. De jurist was werkzaam bij het departement Handel en Nijverheid en deed de NNP-zaken ‘erbij’.

Waltheer was tegen wil en dank ook de eerste redacteur van het ‘Orgaan van de vereeniging van in Nederland verschijnende nieuwsbladen’, de voorloper van NNP Nieuws die in januari 1947 verscheen. ‘De N.N.P. is in 1946 uitgegroeid tot een organisatie die een eigen blad niet langer kan ontberen’, schreef Waltheer in het eerste nummer. ‘Moge het blad er in belangrijke mate toe bijdragen, dat onze vereeniging haar gedurende het afgeloopen jaar verworven positie zal consolideeren en verstevigen.’ 

De complete geschiedenis van de NNP is terug te lezen in het boek ‘De nieuwsbladpers in Nederland’, dat in 2005 werd gepubliceerd door voormalig NNP-directeur Jan Maarten Pekelharing.